Digging up stories untold

 —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — —
Sup­port machine trans­la­tion: http://amzn.to/1Z7d5oc
 — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — –
https://www.um.edu.mt/newspoint/news/features/2017/02/diggingupstoriesuntold

Dig­ging up stor­ies untold

Doc­u­ment­ing activ­it­ies for pos­ter­ity has not always been pos­sible, espe­cially pri­or to the devel­op­ment of lan­guage. This lim­its under­stand­ing of cer­tain time peri­ods. Pre-his­tory is one of them. Prof. Nich­olas Vel­la, togeth­er with a team of research fel­lows, gradu­ate and under­gradu­ate stu­dents, is attempt­ing to rec­ti­fy this with the dig at the Kordin Temples in Paola.









The site, cur­rently under Her­it­age Malta’s care, was first excav­ated in 1909. Dif­fer­ent sci­en­ti­fic tech­niques have developed since the ori­gin­al dig which will now give bet­ter insight into Malta’s pre­his­tor­ic cul­ture. The pro­ject has also given under­gradu­ates the oppor­tun­ity to excav­ate the area togeth­er with spe­cial­ised research­ers, learn­ing new tech­niques in the field.

One side of the pro­ject sees 3D scans of the site being taken to develop a mod­el that shows the change in envir­on­ment over time, link­ing cur­rent views on pre­his­tor­ic land­scape and tem­ple cul­ture. Dur­ing the dig itself, car­bon dat­ing can now be applied to the vari­ous items found. Among those are pot­tery, vol­can­ic glass and bone.

While the arte­facts might not seem like much to the untrained eye, with­in the con­text of the area they offer plenty of new inform­a­tion. The soil itself con­tains import­ant clues. Organ­ic remains like seed, shells, pol­len and anim­al bone can give an indic­a­tion on what type of activ­it­ies were car­ried out in and around the tem­ple. The excav­a­tions are yield­ing vast amounts of data, to the point where organ­ising and refin­ing it in order to piece it all togeth­er is dif­fi­cult. That said, col­lab­or­at­ive work is a strength with­in this team and this pro­ject, one that is cer­tain to take us ever closer to reveal­ing the story untold.

For more read the in-depth fea­ture in Think magazine: www.um.edu.mt/think/dig­ging-up-stor­ies-untold

“ —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — –
Appoġġ ta traduzz­joni awto­matika: http://amzn.to/1Z7d5oc
 — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — -
https://www.um.edu.mt/newspoint/news/features/2017/02/diggingupstoriesuntold

Jħaf­fru u jaqil­għu l-istejjer untold

Jid­dok­u­menta attiv­itaji­et pos­ter­ità mhux dejjem kien pos­sib­bli, speċ­jalment qabel ma l-iżvi­lupp tal-ling­wa. Dan jill­im­ita l-fehim ta ċer­ti per­jodi ta’ żmi­en. Pre-istor­ja huwa wieħed min­nhom. Prof Nich­olas Vel­la, flimki­en ma tim ta’ ink­arig­ati mir-riċerka, grad­wati u stu­denti li għad­hom ma ggrad­wawx, qed tip­prova biex tir­ret­ti­fika dan bl-ħaf­fer fil-tem­pji Kordin f’Raħal Ġdid.

Is-sit, li bħalis­sa taħt il-kura ta Her­it­age Malta, l-ewwel ġie skavat fl-1909 tekniki xjen­ti­fiċi dif­fer­enti żvi­lup­paw peress li l-ħaf­fer oriġin­ali li issa se tagħti ħarsa aktar fis-kul­tura pre­is­toriku Malti. Il-proġett għan­du wkoll jingħata ggrad­wawx l-oppor­tun­ità li excav­ate-żona flimki­en ma riċerkaturi speċ­jalizza­ti, it-tagħlim tekniki ġod­da fil-qasam.

naħa waħda tal-proġett jara skans 3D tas-sit qed jit­tieħ­du sabiex jiġi żvi­lup­pat mudell li juri l-bid­la fl-amb­jent mat­ul iż-żmi­en, li jgħaqqad l-opin­jon­iji­et attwali dwar pajsaġġ pre­is­tor­iċi u l-kul­tura tem­pju. Mat­ul il ħaf­fer innif­su, kar­bon­ju dat­ing issa jist­għu jiġu app­likati għall-entrati diver­si mis­juba. Fost dawn huma fuħħar, ħġieġ vulkaniku u għadam.

Fil­waqt li l-arte­fat­ti jista ma jidhru simili ħafna għall-għajn mhux imħar­rġa, fil-kuntest taż-żona li jof­fru ħafna inform­azz­joni ġdida. Il-ħam­ri­ja nfisha fih ħjiel import­anti. fdaliji­et organ­iċi bħall żer­riegħa, qxur, pol­len u għadam tal-annim­ali jist­għu jagħtu indikazz­joni dwar liema tip ta attiv­itaji­et twettqu fi u mad­war il-tem­pju. L-iskavi huma jip­produċu ammonti vasti ta data, sal-punt fejn organizza­zz­joni u raffinar lil­ha sabiex biċċa li koll­ha flimki­en huwa dif­fiċli. Cela dit, xogħol kollab­or­at­tiv hija qawwa fi ħdan dan it-tim u dan il-proġett, waħda li hija ċer­ta li jqar­rbuna dejjem eqreb mal tiżvela l-istor­ja untold.

Għal aktar aqra l-kar­at­ter­istika fil-fond fir-riv­ista Aħseb: www.um.edu.mt/think/dig­ging-up-stor­ies-untold

“ —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — –
Onder­steun­ing masji­en ver­tal­ing: http://amzn.to/1Z7d5oc
 — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — -
https://www.um.edu.mt/newspoint/news/features/2017/02/diggingupstoriesuntold

Grawe stor­ies ongek­ende

Dok­u­mentas­ie van akti­witeite vir die nageslag het nie altyd moont­lik nie, ver­al voor die ontwikkel­ing van taal. Dit beperk begrip van sekere tydperke. Pre-geskieden­is is een van hulle. Prof. Nich­olas Vel­la, saam met n span van navors­ings­ge­n­ote, nagraad­se en voor­graad­se stu­den­te, is n poging om dit reg te stel met die grawe van die Kordin Tem­pels in Paola.

Die web­werf, wat tans onder sorg Her­it­age Malta, is die eer­ste keer opgegrawe in 1909. Ver­skil­lende wetenskap­like teg­nieke ontwikkel het sedert die oor­spronk­like grawe wat nou beter insig in pre­his­tor­iese kul­tuur Malta sal gee. Die pro­jek het ook gegee voor­graad­se die geleen­theid om die omgew­ing saam uit­grawe met gespesi­al­iseer­de navors­ers, leer nuwe teg­nieke in die veld.

Een kant van die pro­jek sien 3D-skan­der­ings van die ter­re­in gen­eem om n mod­el wat die ver­an­der­ing in die omgew­ing oor tyd toon, met n skakel hui­di­ge stand­punte oor pre­his­tor­iese land­skap en tem­pel kul­tuur te ontwikkel. Ged­urende die grawe hom­self, kan kool­stof­da­ter­ing nou toege­pas word op die onder­skeie items gevind. Onder die­gene is pot­te­bak­kery, vulkaniese glas en been.

Ter­wyl die arte­fak­te nie lyk baie aan die ongeoe­fende oog, bin­ne die kon­teks van die omgew­ing aan te bied hulle baie nuwe inligt­ing. Die grond self bev­at belan­grike leidrade. Organiese oorbly­f­sels soos saad, skulpe, stuifmeel en dier been kan n aan­duid­ing van wat­ter tipe van akti­witeite in en rondom die tem­pel gedra gee. Die opgraw­ings is toegee groot hoeveel­hede data, tot op die punt waar die organ­iser­ing en ver­fyn dit om dit alles saam stuk is moei­lik. Dit gesê, ges­ament­like werk is n krag in hierdie span en hierdie pro­jek, wat is seker ons neem al hoe nader aan die onthulling van die stor­ie ver­tel is nie.

Vir meer lees die funk­sie in-diepte in Dink tydskrif: www.um.edu.mt/think/dig­ging-up-stor­ies-untold

“ —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — –
Mbështetje mak­inë përk­thim: http://amzn.to/1Z7d5oc
 — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — – — —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  — -
https://www.um.edu.mt/newspoint/news/features/2017/02/diggingupstoriesuntold

Gër­mi­met up His­tor­itë pal­log­ar­it­ur

Dok­u­mentim­in e akt­iv­iteteve për brez­at nuk ka qenë gjith­monë e mun­dur, sido­mos para në zhvil­lim­in e gjuhës. Kjo kufizon kup­tim­in e peri­ud­have të cak­tu­ara kohore. Pre-his­toria është një prej tyre. Prof. Nich­olas Vel­la, së bashku me një ekip të shokëve të kërkim­it, të dip­lomuar dhe stu­dentë, është duke u përpjekur për të ndre­qur këtë me gër­moj në Temples Kordin në Paola.

Vendi, aktu­al­isht nën kujdesin e Trashë­gim­isë Maltës, u gër­mua të parë në 1909. teknikat e ndry­sh­me shken­core kanë zhvil­lu­ar që prej gër­moj origjin­al i cili tani do t’i japë pasqyrë më të mirë në kul­turën parahis­torike Maltës. Pro­jek­ti ka dhënë edhe stu­dentë mun­dësi të gër­mo­jnë në zonën e së bashku me hulumtues­it të spe­cial­izuara, të mësuar­it e teknikave të reja në këtë fushë.

Njëra anë e pro­jek­tit sheh scans 3D e faqes duke u mar­rë për të zhvil­lu­ar një mod­el që tre­gon ndry­shim­in në mjedis me kalim­in e kohës, që lidh pikëpamjet aktuale mbi peiza­zh­in parahis­torike dhe kul­turën e tem­pullit. Gjatë vetë gër­moj, kar­bon­it dat­ing tani mund të apliko­het në sende të ndry­sh­me të gjetura. Në mes­in e atyre janë qerami­ka, qelqi vullkanik dhe kockave.

Ndër­sa objek­te mund të mos duket si shumë në sy i pas­tër­vit­ur, brenda kon­tek­stit të zonës që ata ofro­jnë shumë inform­a­cione të reja. Vetë toka përm­ban të dhëna të rëndës­ish­me. Mbetjet organike si farë, pred­ha, polen dhe kockave të kaf­shëve mund të tregoj se çfarë lloj akt­iv­itetesh janë kry­er në dhe rreth tem­pullit. Gër­mi­met po jap­in sasi të mad­he të të dhënave, deri në pikën ku organ­iz­i­m­in dhe rafin­im­it atë në mënyrë për të kup­tu­ar të gjitha së bashku është e vështirë. Ajo tha se, puna bashkëpunuese është një for­cë në këtë ekip dhe këtë pro­jekt, ajo që është e sig­urt për të na mar­rë gjith­një e më afër për të zbu­lu­ar his­tori patreguar.